Kondycja zdrowotna drzewostanów w 2024 r. pozostaje stabilna

Opublikowano kolejny raport o stanie zdrowotnym lasów w Polsce

Główny Inspektorat Ochrony Środowiska opublikował kolejny raport dotyczący stanu zdrowotnego lasów w Polsce. Raport został opracowany na podstawie badań wykonanych w 2024 r. w ramach państwowego monitoringu środowiska przez Instytut Badawczy Leśnictwa na zlecenie GIOŚ oraz Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych na łącznie 2058 stałych powierzchniach obserwacyjnych (SPO) I rzędu i 133 SPO II rzędu, w tym na 12 powierzchniach monitoringu intensywnego.

W raporcie omówiono stan zdrowotności monitorowanych gatunków w 2024 roku oraz trendy zmian tego stanu w ostatnim 10-leciu. Głównym parametrem wykorzystanym do oceny stanu zdrowotnego jest defoliacja, czyli ubytek liści lub igieł, odzwierciedlający zmniejszenie zdolności drzew do prowadzenia fotosyntezy. Przedstawiono również ocenę uszkodzeń drzew oraz warunki wodne gleb na terenach leśnych i ich wpływ na stan zdrowotny lasów. Na podstawie realizowanych przez cały rok badań na stałych powierzchniach monitoringu intensywnego prześledzono warunki pogodowe, określono depozycję gazowych związków siarki i azotu oraz wielkość depozytu wnoszonego z opadami atmosferycznymi na terenach leśnych – na otwartej przestrzeni i pod okapem drzew, a także podsumowano właściwości chemiczne roztworów glebowych.

W bieżącej edycji raportu uwzględniono wyniki realizowanych z częstotliwością co 5 lat badań dendrometrycznych. Badania te zostały wykonane na 133 stałych powierzchniach obserwacyjnych II rzędu.

Głównym czynnikiem kształtującym stan zdrowotny lasów w Polsce na przestrzeni ostatnich lat niezmiennie pozostawały warunki pogodowe, a zwłaszcza dostępność wody. W roku 2024 do końca sezonu wegetacyjnego była ona dobra, dopiero w IV kwartale uległa dramatycznemu pogorszeniu, co może rzutować na stan zdrowotny lasów w roku 2025. Generalnie korzystne warunki wilgotnościowe w okresie 2022–2024 skutkowały niewielkim zmniejszeniem średniej defoliacji większości głównych lasotwórczych gatunków drzew w 2024 r. w porównaniu do roku 2023 (z 21,9% do 21,3%), przez co podtrzymana została relatywnie niska defoliacja drzew występująca w kilku ostatnich latach.

Publikacje o stanie zdrowotnym lasów dostępne są w dziale „Raporty o stanie zdrowotnym lasów” oraz „Syntezy raportów„.

Defoliacja drzew na stałych powierzchniach obserwacyjnych z wyróżnieniem 3 klas defoliacji w 2024 roku. Kolorem pomarańczowym oznaczono drzewostany uszkodzone, których defoliacja wynosi powyżej 25%, kolorem jasnozielonym - drzewostany, których defoliacja wynosi od 10,1% do 25% (poziom ostrzegawczy), a kolorem ciemnozielonym - drzewostany zdrowe z defoliacją do 10%. Niebieskimi liniami oznaczono rzeki.
Defoliacja drzew na stałych powierzchniach obserwacyjnych I rzędu w 2024 r. z wyróżnieniem 3 klas defoliacji. Kolorem pomarańczowym oznaczono drzewostany uszkodzone, których defoliacja wynosi powyżej 25%, kolorem jasnozielonym – drzewostany, których defoliacja wynosi od 10,1% do 25% (poziom ostrzegawczy), a kolorem ciemnozielonym – drzewostany zdrowe z defoliacją do 10%. Niebieskimi liniami oznaczono rzeki. [źródło: raport pt. „Stan zdrowotny lasów w Polsce w 2024 roku na podstawie badań monitoringowych”. GIOŚ/PMŚ ]